Tag Archives: Przemysław Branas

Contemporary Polish Performance Art – Between Old Masters and Young Activists

The article presents a brief history of Polish performance art – from its birth in 1978 to the present. The first part focuses on its roots and those aspects which shaped its present state. Artists during the communist regime separated themselves from politics keeping in mind how art was used in social-realism. The second part focuses on the period 1989-2000, when artists started to move different topics, but the form in which they were expressing their stance remained “classic”. After 2000, some artists became art activists and use performance art strategies in fighting for social change. Another new issue is the emergence of contemporary performance artists – choreographers. These shifts cause a conflict between artists in a discussion about the definition of performance art and the role of art and artists in society, especially in the context of art education which tends to preserve the “traditional performance art” model.

The complete text is available at: Contemporary Polish Performance Art – Between Old Masters and Young Activists.


The Flowers of Evil – an exhibition curated with Arti Grabowski in Sopot, Poland

opening: 28th of September, 19.30
exhibition: 29 September – 13 January 2019

Curators: Małgorzata Kaźmierczak, Arti Grabowski
Artists:  Przemysław Branas, Mary Coble, Deborah Castillo, Dariusz Fodczuk, Nadia Granados, Moshtari Hilal, Fatimah Jawdat, Aleksandra Kubiak, Cecylia Malik/Kolektyw Matki Polki na Wyrębie, Yasmeen Mjalli, Erika Ordos, Bartłomiej Otocki, Petr Pavlensky, Jacek Piotrowicz, Mariusz Sołtysik, Katia Tirado, Mariusz Waras, Andrzej Wasilewski, Monika Zawadzki.

The dichotomy indicated in the title of Charles Baudelaire’s volume of poetry, The Flowers of Evil, is highly evocative. Flowers, commonly seen as beautiful, delicate and vulnerable are contrasted with broadly conceived evil, ignominy, crime, humiliation, and death. The title provokes multiple interpretations. It can symbolise the pursuit of beauty in ugliness as well as focus on the attractiveness and enticing power of evil. According to Małgorzata Kosmala, “For Baudelaire evil is the founding principle of the world; it splits being into two parts, the ideal … and the real, where the human being operates”.[1] Creating “flowers of evil” means writing beautiful poems about all things corrupt and vile. A question arises about the vocation of the artist in the world. “The role of the artist is to soar above the tangible reality, his fate inevitably that of a messenger living in permanent misery, aware of the exile since no beauty of the real world can measure up to the ideal. Searching for eternal beauty, the artist is then doomed to suffering and insatiability, to transcending all boundaries, even those of good and evil”, continues the same author.[2]
The title of the exhibition, The Flowers of Evil, is at the same time the title of Andrzej Wasilewski’s installation (Le fleur du mal). The artist processes data downloaded from the Internet; thanks to a special interface they “set in motion” an installation of artificial flowers. Making use of this classic title, the artist moreover followed the thinking of Jean Baudrillard, author of The Intelligence of Evil, or the Lucidity Pact, and of the idea of simulacra. In Andrzej Wasilewski’s installation the data are grouped within categories: Population, Mortality, Human interference with the natural environment, Energy production and consumption, Food, Economy, and Crime. The artists taking part in the show make statements about the risks they can identify. Inspired by the title, they refer to violence, war, environmental degradation, enslavement by political regimes, homophobia, xenophobia, and racism. Most of the works were made specifically for this exhibition, the bulk of them documenting the art of performance, one whose form is especially conducive to taking a stand on the topical issues of the day.
“Art is but an idea, prostitutionalised by its realisation”, wrote the author of The Lucidity Pact.[3] Such a statement is highly provokative. Baudrillard implies that contemporary art flourishes on a landfill.  Our aim was to create a beautiful image of this landfill.
/Małgorzata Kaźmierczak/
[1] Małgorzata Kosmala, “O estetyce Charlesa Baudelaire’a”, Biesiada (2004). http://biesiada.polon.uw.edu.pl/bodler.html.
[2] Ibid.
[3] Jean Baudrillard, The Intelligence of Evil, or the Lucidity Pact, transl. Chris Turner, Bloomsbury, London 2013, p. 83.


Imagine – drawing performance meeting

Artists: Przemysław Branas, John Court, Mehdi Farajpour, Dariusz Fodczuk, Magda Grzybowska & Anna Wytych-Wierzgacz & Emilia Danilecka, Alastair MacLennan, Mineki Murata, Seiji Shimoda, Fiona Wright.

A line, a drawing in a context of performance art becomes a totally ephemeral form, often drawn only in the space or built in our imagination. The problem of the autonomy of the drawing as an art genre is extended into the space, time, an artist and the imagination of a spectator. Hence the appeal to the audience: “IMAGINE”.

Through a two-day review we will see nine performance of artists from Europe and Asia. Przemysław Branas will refer to the drawing in a most metaphorical way, as he will present a “sound drawing”. John Court, Fiona Wright and Alastair MacLennan will create their drawings in durational actions. Seiji Shimoda and Mineki Murata will do the same in more dynamic performances based in body art. Magda Grzybowska in her action that she will create with a dancer Anna Wytych and a chello player – Emilia Danilecka will refer to the architecture of the National Museum. A drawing on the characteristic skylight will be danced and played on a chello. Mehdi Farajpour will make a dance drawing using a shadow which has a special meaning in Persian culture. Dariusz Fodczuk will invite the public to draw with him making the audience a subject of the performance. The drawings created through the 2 day event together with their video registration will be displayed in the National Museum between December 14th and 24th.

The photo documentation of the meeting: http://ttt.wroclaw.pl/en/wystawy-ttt/imagine

Art Full Stop

The space of a gallery is a space of a safe meeting of art with a viewer. Art institutions still have the power of marking what is creative and controlling the reception of the artwork. The City Art Gallery of Kalisz decides to leave the comfort zone and confront with anonymous public. Art in public spaces loses its distance which is typical for galleries. An unexpected direct encounter with it may be an important experience for accidental viewers. Leaving the frames of an institution by the artwork and entering into the public space allows us to negate the previously encoded so called “correct reactions” and “correct understanding”. We want the space of Kalisz to become the real place where art starts to exist, that’s why we suggest the inhabitants to wait with art. By accident. Briefly. For a while.

For the entire year on the bus stops in the center of the town we will present artworks. The majority of them will be site-specific. To the meeting with the inhabitants of Kalisz we invited both artists who are experienced at presenting their art in public spaces and those who would like to challenge it. Altogether we will listen to the voice of the public – uncensored and uncontrolled by the institution.

So far we have presented the works by Przemysław Branas, Karol Radziszewski, Michał Knychaus and Irena Kalicka.

Performance art here and now – Interakcje festival in Piotrkow Trybunalski


The curator of the jubilee Interakcje festival in Piotrkow Trybunalski was Prof. Artur Tajber who based the main structure of the festival on inviting artists who were born within 10 year intervals. Probably neither the public nor the organisers actually focused much upon when everyone was born although classification according to one’s age did indicate the existence of some generational waves in performance art. However the issue of a performers’ age that earlier had been discussed many times, in this kind of art turned out to be an antithesis – all performance artists are equally ageless because we live here and now. We react to the contemporary world, not historical programs or occurrences. This does not mean, however, that performance artists do not make history, they do make it and their anniversaries just happen from time to time. The 15th jubilee of Interakcje featured the same mechanical pump with which the festival opened for the first time in 1998 in the Europa Restaurant. Proof of the anti-generational atmosphere of the festival was the large scope of proposed ideas, quotations, parallel stances and slogans, repetitions, reminders and references. Independent of the artists’ age.

The full version of the text was published at: http://livinggallery.info/text/interakcje2013

Sztuka performance tu i teraz – 15. Interakcje w Piotrkowie Trybunalskim


Kuratorem tegorocznego jubileuszowego festiwalu w Piorkowie Trybunalskim był Prof. Artur Tajber, który wyznaczył kryterium „wiek artystów”- urodzonych w odstępach co 10 lat –  jako główną konstrukcję festiwalu. Przypuszczalnie publiczności i organizatorom było to obojętne, kto kiedy się urodził, a same daty „zgadzały się” tak sobie. Ten rozdział wiekowy jakby zapowiadał istnienie fal generacyjnych w sztuce performance. Jednak problem wieku performerów, już wcześniej wielokrotnie poddany rozróżnieniom – w tym nurcie sztuki okazał się być antytezą – wszyscy performerzy  mają tyle samo lat, ponieważ żyjemy tu i teraz. I reagujemy na świat współczesny a nie na historyczne programy czy zaszłości.  Co oczywiście nie oznacza, że performerzy nie tworzą historii. Tworzą ją z całą pewnością, a od czasu do czasu zdarzają się jubileusze. O 15 jubileuszu Interakcji przypominała pompa, ta sama z którą otwierano w 1998 roku Interakcje w Restauracji Europa. Dowodem na antygeneracyjną wersję festiwalu był duży rozrzut proponowanych ideii, cytatów, równoległych stanowisk i haseł, powtórzeń, przypomnień i odwołań. Niezależnie od wieku artystów. 

Najciekawsze odniesienie do przeszłości to re-enactment performance’u Jeana Dupuy, który nie brał osobiście udziału w festiwalu. Pierwszego dnia Ryszard Piegza zaprezentował rekonstrucję jego performance’u Płacznik Polski. Zaproszeni do niego uczestnicy kroili cebulę, płakali a następnie zbierali łzy do kieliszków.


Kolejnego dnia pokazano wideo Jeana Dupuy Sagittarius 22/11 – 00. 22 listopada to data urodzenia artysty, a 00 to logicznie następująca kombinacja cyfr w ciągu 22 – 11 – 00. Film pokazuje proces przygotowania „strzały” z ołówka i piórka a następnie jej lot przez Niceę filmowany z samochodu. Strzała kończy swój lot w podziemnym garażu.


Grupa Restauracja Europa wystąpiła kilkukrotnie za każdym razem odnosząc się do przeszłości festiwalu. Podczas pierwszej akcji performerzy oczyścili tablicę upamiętniającą przeniesienie przez Ryszarda Piegzę centrum świata z Gare de Perpignan, ustanowione przez Salvadora Dali w 1963 do Restauracji Europa w Piotrkowie Trybunalskim. Pod tą tablicą performerzy ustawili stolik Andrzeja Partuma – jednego ze świadków tamtej akcji z 1998 roku i zapraszali widzów, aby przy nim siadali. Kolejną, podobną akcją upamiętniającą innych artystów było wystąpienie  Restauracji Europa na Rynku Trybunalskim. Performerzy jedli przy stole banany, co mogło sugerować podobieństwo do słynnych zdjęć filmowych Natalii LL. Potem z kieszeni marynarek wyjmowali piasek, z którego usypali kopczyk na stole. Obok postawili figury szachowe. Ryszard Piegza wsadził twarz w usypaną ziemię, w którą wbito chorągiewkę z nazwiskiem – Bruno Mendonça. Było to nawiązanie do akcji tego zmarłego w 2011 roku artysty. Bruno Mendonça podczas Interakcji w 2000 roku zaprezentował Earth Chess Game, podczas której na Rynku ustawił wiele stołów z rozłożonymi szachownicami i figurami szachowymi a na środku rynku usypał koparką kopiec piasku.

RestauracjaEuropa1 RestauracjaEuropa2

Ryszard Piegza  odtworzył również Krąg Współistnienia AmbaLangua, który po raz pierwszy zbudował we Wrocławiu w 1979 roku. Wszyscy artyści i publiczność byli zapraszani do wspólnego skumulowania twórczej energii. W tej dwunastobocznej przestrzeni, do której wchodziło się przez ciemny labirynt, widz stawał się jednocześnie twórcą, gdzie przestrzeń łączyła symultaniczne działania. Wtedy, w 1979 roku przestrzeń ta była jakby wolna od sytuacji politycznej, dzisiaj była przestrzenią wolną od wszechobecnego kryzysu (stąd hasło: „Crisis, what crisis?”). Poczucie wyizolowania od rzeczywistości prowokowało do różnych, najczęściej dadaistycznych zachowań.


Przestrzeń ta została też wykorzystana do indywidualnego działania przez Alastaira MacLennana, który wykonywał tam swój trzygodzinny, statyczny performance siedząc na krześle z nogami zatopionymi w kopcach ziemi, na głowie trzymał połączone ze sobą widły i łopatę. Na przeciwko artysty, na krześle leżało czarno-białe zdjęcie z rodzinnego albumu i papuga-zabawka.


Akcja Charlesa Dreyfusa polegała na absurdalnych zestawieniach. Zaczął on od pokazania wideo, na którym stroi miny. Podczas projekcji trzy dziewczyny zawinięte w karton poruszały się bez wyraźnej choreografii. Następnie pokazano kolejne wideo, którego bohaterami byli chińscy rewolucjoniści a tłem muzycznym Beat It – Michaela Jacksona. Na jej tle stanął sam artysta w masce. Po projekcji zapraszał on publiczność do gry w łapki, w której jest mistrzem. Faktycznie nikomu nie udało się z nim wygrać.

CharlesDreyfus2 CharlesDreyfus1

Angel Pastor również zaproponował widzom prostą, komputerową grę w kości używając programu, który sam napisał. Widzowie obstawiali prawdziwe pieniądze, lecz tylko nielicznym udało się wygrać.


Performance’y Richarda Martela i Maxa Hordre’a były autoironiczne z banalnym sensem akcji w tle. Richard Martel wykorzystał piórka, brokat i tym podobne gadżety w różnych kolorach (inny na każdy dzień tygodnia) –– odnosząc się w ten sposób do wykorzystania elementów ready made przez performerów. Przewidywalna konstrukcja tego wystąpienia i banalna treść performance były sporym rozczarowaniem. Podnoszenie sporu z innymi performerami jest zawsze działaniem  antytwórczym.

RichardMartel2 RichardMartel1

„Krytyczna” metoda Martela nie miała nic wspólnego z energią sztuki performance. Podobnie Max Horde przypiął do swojego ciała i ubrań spinacze do bielizny. Głośno jęczał prześmiewając w ten sposób „cierpienie performera”. By podkreślić katolickie korzenie Polski (i Francji) całował publiczność po stopach, tak jak każdy biskup Rzymu. Ten poszerzony kontekst akcji był być może bardziej interesujący. Papież performer (dlaczego nie?).



Akcja Michela Chellet rozpoczęła się od śpiewania przez trzy wolontariuszki znanej piosenki harcerskiej „Gdy strumyk płynie z wolna”. Następnie artysta odczytał swój manifest anty-akcji czyli akcji bez akcji. Kolejnego dnia dokonał interwencji w przestrzeni publicznej – na przystanku autobusowym. Autentycznie nic nie robił, po prostu czekał na autobus a za nim ustawiała się publiczność – nieświadoma zaistnienia procesu sztuki akcji. Prezentacja Michela Chellet była przypomnieniem żywej sztuki z lat 60. i 70. Sztuki Fluxusu i anonimowych akcji Kontrkultury – niezauważalnych interwencji.

MichelChellet1 MichelChellet2

Podobna była minimalistyczna akcja Roia Vaary, który stanął przed narysowaną na podłodze linią i poprosił publiczność, aby ustawiała się za nim. Potem rzucił przed siebie telefon, który w pewnym momencie zadzwonił sygnalizując koniec wystąpienia. 


Seiji Shimoda siedząc po turecku (japońsku, koreańsku lub chińsku) na podłodze powoli zaklejał sobie twarz czerwoną taśmą tak, że przypominała flagę Japonii. Motyw flagi, używany często przez artystów amerykańskich, japońskich i brytyjskich jest zagadkowym zabiegiem wprowadzanym często do sztuki. Mamy do wyboru dwie skrajne interpretacje – spór z państwową flagą lub jej trudną afirmację. 

SeijiShimoda1 SeijiShimoda2

Chumpon Apisuk w swoim performance nawiązał do sytuacji politycznej w Tajlandii, w której  w 2006 toku doszło do przewrotu. Były premier Thaksin Shinawatra skazany za korupcję i nadużywanie władzy uciekł za granicę. Po wygranych w 2011 roku wyborach rządy sprawuje jego młodsza siostra. Artysta wykorzystał w swoim performance glinkę pochodzącą z terenów dotkniętych powodzią, na których znajdowała się zatopiona ferma kaczek. Zawiązał sobie czarną nitkę na języku, odnosząc się prawdopodobnie do ograniczenia wolności słowa. Następnie na talerzu ułożył z tej nitki okrąg, odbijał swoją otwartą dłoń w glince i przykładał do twarzy z obu stron, odbijając na skórze „kraty”. 

ChumponApisuk1 ChumponApisuk2

Balint Szombathy pokazał film z interwencji, którą prowadzi regularnie na granicy serbsko-węgierskiej od 2000 roku. Artysta wsiada do pociągu, idzie do toalety i spuszcza wodę w momencie przekraczania granicy. Robi to regularnie, ponieważ „Still waters run deep”. Następnie artysta (już na żywo) wyjął globus i zamalował go białą farbą w spreju mówiąc: “no borders, there should be no borders.” Film przywodził na myśl wideo Michaela Fortune’a, który przesuwał granicę hrabstwa Carlow sąsiadującego z hrabstwem Wicklow w Irlandii wyśmiewając irlandzki nacjonalizm, jednak Szombathy jako Węgier mieszkający wiele lat w Serbii zwalcza granice w ogóle. Praca ta pokazana w Muzeum na Węgrzech wywołała ogromny skandal w sytuacji, kiedy prawicowo-nacjonalistyczny rząd Viktora Orbana najchętniej widziałby Węgry w granicach sprzed 1918 roku. 

BalintSzombathy1 BalintSzombathy2

Valentine Verhaeghe nałożyła białą glinkę na włosy stojąc na tle projekcji pokazującej film z przestrzeni industrialnej – podobnej do elektrowni. Następnie podchodziła do publiczności i rozwijała mapy, na których grubym markerem kreśliła nowe „granice”(państw, miast, regionów). Innego dnia artystka przejechała autobusem miejskim z kostkami lodu na kolanach. Akcja ta nawiązywała także do performance z pierwszych Interakcji i wywołała sporo emocji wśród pasażerów. Znacznie więcej niż 15 lat temu, kiedy niemalże tańczyła w autobusie.

ValentineVerhaeghe3 ValentineVerhaeghe2 ValentineVerhaeghe1

„When the poet jumps, the poetry rebounds” – taki napis przyczepiony był do jednej z piłeczek ping-pongowych, które na koniec swojego wystąpienia rzucił w publiczność Nicola Frangione. Była to konkluzja wystąpienia „vocevocevoce”, która polega na dźwiękowych aliteracjach słowa “voce” (dźwięk) połączonych z projekcją wideo.

Poprzedzone było ono utworem Pin-occhio al ticket:  „Pinocchio, the mythical character of a story by Collodi for a minute’s adultery: Pinn…occhio! Watch out for the ticket, because every utopian way has its own Pinocchio, because every Pinocchio pays for its dream, because every way costs you what you do not give, because every gift knows the ticket, watch out! Pinn… loving the fairy, because time flows by and the interval takes delight. Dedicated to all grown-up true lies.”

Poezja dźwiękowa Nicoli Frangione tym różni się od innych wystąpień poesi sonora, że nie są to jedynie abstrakcyjne dźwięki, ale całe zdania, które są wypowiadane w formie manifestu. Całość jest bardzo ekspresyjna i teatralna.


Podobnie teatralny był performance innego poety – Jaapa Blonka, który w swoim improwizowanym wystąpieniu Joys of a Useless Life posłużył się wieszakami na płaszcze. Wydając przeróżne groteskowe dźwięki zbudował swoją tragi-komiczną historię, otwartą na interpretacje. Nie był więc to jedynie klasyczny utwór poezji dźwiękowej, w którym artysta wykorzystuje swój głos, ale cała choreografia wykorzystująca przestrzeń galerii.

JaapBlonk3 JaapBlonk2 JaapBlonk1

Nenad Bogdanovic użył projekcji wideo z kamery skierowanej na podłogę, na której postawił miskę z wodą. Czerwoną farbą pisał na kawałku mydła słowo: LOVE, a następnie zmywał je i mył sobie twarz. W ten sposób na końcu wystąpienia twarz miał pokrytą czerwoną farbą. Na dnie miski z wodą leżał twardy dysk. Ten prosty konstrukcyjnie performance był niezwykle energetyczny. W swoich wcześniejszych akcjach Bogdanovic zapraszał publiczność do malowania farbami na jego ciele. Artysta podejmuje problem kontaktu człowieka z człowiekiem, po traumatycznych doświadczeniach w wojnie bałkańskiej. Wprawdzie jego piotrkowski performance miał uniwersalny charakter, to jednak analiza „bliskości” pomiędzy ludźmi jest jego fundamentalnym problemem.

NenadBogdanovic2 NenadBogdanovic1

Janusz Bałdyga użył właściwych sobie rekwizytów – spiętych ze sobą desek, które rzucone na podłogę ułożyły się w kształt litery M. Potem układał z nich różne figury – dwa trójkąty, literę T… Jeden rękaw swojej koszuli poczernił, wprowadzając dodatkową opozycję. Pisał białą kredą na białej ścianie: „Bałdyga”, przekreślał ten napis, potem oparł się plecami o ścianę, nad głową trzymał żółtą, zwiniętą w okrąg taśmę. Ciekawym elementem tego performance było przesuwanie szyby wzdłuż rozciągniętego sznurka w taki sposób, że co jakiś czas szyba spadała na podłogę, ale wbrew oczekiwaniom publiczności nie tłukła się. Artysta dokonał więc cudu… 

JanuszBaldyga2 JanuszBaldyga1

Małgorzata Butterwick podczas 15 Interakcji obchodziła swoją prywatną rocznicę – 10 lat uprawiania performance, co podkreśliła w swoim wystąpieniu, któremu towarzyszyła projekcja będąca kolażem dokumentacji z jej poprzednich wystąpień. Według artystki, performance to nadanie spójnej formy temu, co „trzyma ją przy życiu”. Te elementy to na przykład przyrząd gimnastyczny BOSU, czy kettlebell. Artystka najpierw ćwiczyła z tymi przyrządami, a następnie położyła się z głową i stopami opartymi na dwóch krzesłach. Jej wystąpienie polegało więc głównie na prezentacji „prywatnego” wysiłku fizycznego denfiniującego jej prywatne pojęcie performance.

MalgosiaButterwick2 MalgosiaButterwick1

Victor Petrov w swoich performance porusza się w sposób, który można skojarzyć z wizualnym rytuałem. Z czarną tkaniną na głowie wykonywał gesty wywołujące religijne asocjacje. Na koniec położył sobie na głowie miskę a na niej piłeczkę ping-pongową, którą dość długo był w stanie utrzymać. Kiedy spadła, położył miskę i tkaninę na podłodze i zdmuchnął z dłoni trochę mąki. Śledząc przez wiele lat jego twórczość szczególną uwagę zwraca problem dokumentacji fotograficznej jego performance. Fotografie są niezwykle atrakcyjne i wyrafinowane estetycznie, chociaż oglądając jego akcje na żywo nie mamy aż tak mocnych doznań estetycznych. Victor Petrov jak każdy szaman wie więcej o tym jak tworzyć „mocny obraz”.



Kilku artystów zaangażowało publiczność do swoich działań, obok Roia Vary i Michela Chellet do udziału w swoim performance publiczność zaprosili Omar Ghayatt, Jiri Suruvka i Dariusz Fodczuk.

Wystąpienie Omara Ghayatta polegało na zaaranżowaniu castingu wśród widzów do ról żony, kochanki i jej męża, a następnie odegraniu gorącej sceny czworokąta miłosnego. W tej scenie Omar pełnił podwójną rolę reżysera i odtwórcy roli męża. Performance miał na celu przetestowanie widzów, ich ewentualnych skłonności do agresji pod wpływem emocji związanych z odgrywaną sceną.

OmarGhayatt2 OmarGhayatt1

Jiri Suruvka zorganizował z kolei igrzyska olimpijskie w performance. Czterech trenerów (Janusz Bałdyga, Alexander del Re, Victor Petrov, Przemysław Kwiek) miało przygotować swoich zawodników do wzięcia udziału w konkursie na najlepszy performance. Jury w składzie Alastair MacLennan, Piotr Gajda, Małgorzata Kaźmierczak miało za zadanie wyłonić zwyciężców i przegranych. Jednak jury wszystkich adeptów performance oceniło tak samo i medalistów nie było.

JiriSuruvka2 JiriSuruvka1

Swoją misję pozbawiania publiczności strachu przed sztuką spełnił Dariusz Fodczuk, który rozpoczął performance od zważenia publiczności – każdy kto wchodził do galerii musiał najpierw zważyć się, aby można było dokładnie określić „masę ludzi”, która przyszła. Po tym przełamaniu zażenowania jakie wywołuje wśród wielu osób podanie swojej wagi, artysta włączył publiczność do wspólnego wystąpienia w sposób dla siebie charakterystyczny:  organizując walki na barana, gąsienicę, falę, piramidę itp. przekazując werbalnie jednocześnie to, co myśli o sztuce. Dariusz Fodczuk modyfikuje swoje performance pod wpływem miejsca i chwili. Po rezydencji w Kopenhadze element pt. CLEAN, polegający na myciu podłogi galerii własnym podkoszulkiem przybrał formę trzech liter wytartych na podłodze REN – oznaczających „czyścić” w języku duńskim. W Piotrkowie spontaniczną decyzją było zaadaptowanie hasła z koszulki Przemysława Kwieka – Fear No Art – na swoich pośladkach, zamiast – jak poprzednio – uśmiechniętej buźki.


DariuszFodczuk2 DariuszFodczuk3

Dwa performance – Alexandra del Re, w którym wzięły udział mieszkanki Piotrkowa oraz James Partaik. Alexander del Re nagrał wywiady z kobietami, które mówiły o społecznych rolach kobiet i mężczyzn, jednak nagranie – audio i wideo zostało tak zaprezentowane, że jego treść nie była czytelna. Alexander zaprosił do udziału w performance młode kobiety, z którymi kładł się na ziemi w kręgu ułożonym na podłodze, na którą też wyświetlany był film. Gra opozycją kobieta – mężczyzna w połączeniu z nieczytelną treścią nasuwały wiele skojarzeń i pytań.

AlexanderdelRe2 AlexanderdelRe1

James Partaik z kolei nagrał dźwięki miasta i festiwalowe odgłosy – z galerii, pubu, hotelu itp. i naniósł je na mapę Piotrkowa, po czym przy pomocy joysticka i systemu sensorów najeżdżając na pewne punkty na mapie uruchamiał dźwięki związane z konkretnymi miejscami w mieście. Performance ten był bardzo skomplikowany technicznie i dopracowany w szczegółach.


Wolodomyr Topoi siedząc przy stole zbudował piramidę z książek, które łączył za pomocą plasteliny. Następnie ułożył na podłodze nieokreślony kształt z taśmy i wypełnił go mlekiem. Po czym zabrał ze stołu piramidę z książek i chodził po zalanej mlekiem podłodze. Na koniec położył książki na podłodze i pokłonił się im.

WolodomyrTopoi1 WolodomyrTopoi2

Yaryna Shumska wykorzystała całą przestrzeń galerii. Rozpoczęła performance zawinięta w szeroką, białą taśmę, którą przyczepiła do jednego z filarów. Dynamicznie poruszała się po galerii odwijając taśmę i ocierała się o ściany zostawiając na nich ślad sproszkowaną kredą, którą trzymała w rękach.


Podczas Interakcji wystąpiło trzech artystów z Korei Południowej, którzy zostali zaproszeni do Polski przez Stowarzyszenie Sztuka i Dokumentacja. Tal Lee zrobił szablon z wydartych kawałków papieru, który posypał mąką. Napis, który utworzył to: „This is not art”.


Performance Jaeseona Moona był dość złożony – najpierw artysta stojąc tyłem do publiczności, ubrany do połowy trząsł butelką z wodą sugerując czynność seksualną, aż jej zawartość rozlała się po podłodze. Wtedy uruchomił urządzenie wydające instrygujące dźwięki i przesunął się na środek galerii. Potem zaczął operować drewnianą belką, którą podrzucał, wymachiwał nią, a na końcu kucnął a potem stanął na jej szczycie. Działanie to było zaskakujące i mimo, że nie do końca czytelne, jednak przez to atrakcyjne.


Kontrowersyjne było działanie trzeciego koreańskiego performera – Sung Neungkyunga. Wykonał on serię ćwiczeń gimnastycznych, a potem zaczął okładać publiczność czymś w rodzaju podłużnej poduszki.

SungNeungkyung2 SungNeungkyung1

Przemysław Kwiek komponował na żywo martwą naturę z tulipanów w doniczkach, bananów i sierpów, na tle ramy, w której powiesił swoje listy do Ministerstwa Kultury. Z głośników dobiegało nagrane jedno zdanie: „Sztuka czasu bezrobotnego” wypowiadane przez różne osoby.  Na koniec, na kilka minut artysta zaprosił wolontariuszy, aby wzięli udział w jego appearance dając im kompletną swobodę co do ich działania.

PrzemyslawKwiek1 PrzemyslawKwiek2

Kilka performance’ów oscylowało wokół tematyki płci. Whitney Lafleur wystąpiła w czarnej sukience z tafty. Na początku performance nawiązała kontakt z publicznością rozdając zapałki i każąc widzom zapalać je zawsze wtedy, kiedy będzie dawała sygnał gwizdkiem. Zaśpiewała Warszawiankę po francusku, a następnie zrobiła z siebie dwupłciową osobę – brzytwą ogoliła sobie pachy i przy pomocy miotły zebrała i związała z przodu swoją sukienkę tak, że utworzyła ona olbrzymiego penisa. Na twarz nałożyła maskę, która była odrysowaną twarzą jej ojca. Na koniec poprosiła jednego z wolontariuszy, aby wziął ją na barana. Wcześniej wycięła w sukience dziurę, aby wolontariusz mógł przełożyć przez nią głowę i widzieć gdzie idzie. W taki sposób opuściła galerię.

WhitneyLefleur1 WhitneyLefleur2 WhitneyLefleur3

Spośród performance mających miejsce w centrum handlowym najbardziej intrygujące było wystąpienie Jozsefa Juhasza i Nastji Säde Rönkkö którzy, wykorzystując ruchomy chodnik, stworzyli idealną symetrię jeżdżąc na nim naprzeciwko siebie. Mężczyzna trzymający deskę z nożem, kobieta – warzywa – nigdy mieli się nie spotkać.


Beate Linne również wykorzystała schody ruchome – jeździła po nich w górę i w dół na głowie trzymając kuliste akwarium ze złotymi rybkami.


Performance Nieves Correi i Abla Louredy polegał z kolei na odwróceniu ról kobiety i mężczyzny. Oboje wystąpili nadzy, a Nieves przeciągała go leżącego po podłodze. Następnie przeciągali szeroką gumę, która w końcu się rozerwała. Potem rzucali do siebie filiżankami. Kiedy wszystkie z nich rozbiły się, ubrali się z powrotem i zakończyli akcję. Performance był nieco groteskowy.

NievesCorreaAbelLoureda1 NievesCorreaAbelLoureda2

Kolejnym duetem artystycznym i życiowym byli Doyon / Demers, którzy wykonali performance z użyciem urządzeń, które emitowały prąd i porażały mięśnie artystów pod wpływem ruchu ciała. Mimo bólu, artyści związali się po to, aby następnie rozciąć te więzy.


Świetne, chociaż bardzo teatralne działanie Artiego Grabowskiego składało się jakby z trzech części. W pierwszej artysta teatralnie pochrząkiwał i poprawiał jakby za ciasny kołnierzyk, zarażając tym odruchem publiczność. Potem zaczął rozpylać lakier do włosów dmuchawą, co spowodowało już naturalne kasłanie widzów. Farbą w spreju pomalował sobie twarz na czerwono i przeszedł jakby do drugiej części działania, którą podzielił na 3 elementy tak jak cyfry 1-2-3 napisane na ścianie. Pod cyfrą 1 stał tylko on z postawioną pionowo deską, którą pod cyfrą 2 przeciął wzdłuż na pół. Stojąc pod cyfrą 3 przybił gwoździami swoje buty do desek robiąc z nich „narty”, po czym próbował się z nich uwolnić tak długo aż to się udało. W kolejnej części wystąpienia Grabowski zaczął zdejmować z siebie kolejne białe koszule, jednak nie zwyczajnie, ale używając dmuchawy, która powodowała, że czynność ta stała się bardzo teatralna. Wszystko to odbywało się przy „Beat It” Michaela Jacksona. Kiedy był już rozebrany do połowy, bawił się przez chwilę podrzucając do góry koszule, które potem włożył do szarej farby i powiesił pod cyframi 1-2-3 na ścianie. Ostatnim elementem było przyszycie sobie nitką do skóry szyi małego koralika.

ArtiGrabowski3 ArtiGrabowski2 ArtiGrabowski1

Performance Jozsefa Juhasza polegał na sporych rozmiarów instalacji – artysta siedział na fotelu przed telewizorem, na głowie miał tunel z czarnego plastiku, do którego kolejne osoby wlewały po szklance wody. Sam pił piwo i oglądał (chociaż oczy miał zasłonięte) instrukcje ćwiczeń Tai-Chi, a woda zalewała mu oczy i twarz. Performance był jednym z serii absurdalnych ćwiczeń fizycznych „Paranormal Sport Activities” jak City Skiing, w którym próbował poruszać się na nartach przez miasto, Skateboarding, w którym jeździł na „desce” z wyjętej z gramofonu, Table tennis czy Underground Biking, w którym jechał na rowerze leżąc i będąc zakopanym w ziemi.

JozsefJuhasz1 JozsefJuhasz2

Sara Letourneau podczas swojej akcji opowiedziała o wypadku, jaki miała podczas Interakcji kilka lat temu – podczas skoku złamała sobie nogę w kostce i jednocześnie dowiedziała się o śmierci swojego dziadka. Poprosiła wolontariuszki o obranie kilku buraków, które później starła, ugniatała buraki stopami i zrobiła z nich sok. Potem podała go publiczności jako drink z wódką. Do wypicia.

SaraLetourneau1 SaraLetourneau2

Etienne Boulanger i Fracis O’Shaughnessy wystąpili razem. Pierwszy z nich jest skoncentrowany na motoryce swojego ciała i jego umiejscowieniem w przestrzeni. Stąd seria „ćwiczeń” takich jak huśtanie się na krześle czy chodzenie na krzesłach tak jak na szczudłach – z nogami przywiązanymi do krzeseł. Początkowo artyści działali symetrycznie, ale potem uzupełniali się w swoich działaniach – Francis, który twierdzi, iż uprawia „performatywne haiku” i dlatego konstruuje swoje performance zawsze z trzech osobnych obrazów, wbił gwóźdź w drzwi ustawione poziomo. Kiedy Etienne zbliżył się do poziomych drzwi idąc na krzesłach, odłączył je od nóg i krzesła powiesił na drzwiach, co natychmiast musiało wywołać skojarzenia z Duchampem i Kosuthem.

EtienneBoulangerFrancisO'Shaughnessy1 EtienneBoulangerFrancisO'Shaughnessy2 EtienneBoulangerFrancisO'Shaughnessy3

Czytelne było odniesienie Amélie Laurence Fortin do performance’ów Jana Świdzińskiego – jednego z założycieli Interakcji, któremu poświecona miała być cześć programu, w których układa on domki z kart. Artystka ustawiała piramidę z puszek o desek, na której próbowała stanąć. Po ustawieniu kolejnego piętra konstrukcja rozsypała się.  


Przemysław Branas w performance pt. (nie)swój zainspirowanym wierszem Mirona Białoszewskiego wyłożył proces oswajania i odswajania rzeczywistości przez ludzki zmysł wzroku. Swoją akcję, w której użył zaskakującego elementu – żywych larw wołków zbożowych i protez szczęk ludzkich, które wypadły z chleba, zestawił z czytaniem przez zaproszone osoby tekstu wyjaśniającego koncepcję performance i jego sztuki w ogóle.

PrzemyslawBranas1 PrzemyslawBranas2

Performance Julie Andre T. składał się z serii kolorowych, estetycznych i absurdalnych obrazów. Artystka wystąpiła w fartuchu rzeźniczym zbryzganymi czerwoną farbą, zanurzyła swoją twarz w niebieskim i czerwonym pigmencie, ręce pomalowała sobie niebieską farbą. Głównym elementem jej akcji była duża czerwona deska początkowo oparta na stelażu poziomo i służąca za stół, którą następnie z dużym wysiłkiem podniosła do pionu. Wisiał na niej szkielet. Mocowała się usiłując utrzymać deskę w pionie, wielokrotnie przewracając się i spadając na podłogę.

JulieAndreT JulieAndreT2 JulieAndreT3 JulieAndreT4 JulieAndreT5

Na koniec festiwalu tradycyjnie wystąpiła Grupa Restauracja Europa. Prawie w totalnej ciemności. W świetle ultrafioletowym rozłożyli stół i zaprosili publiczność do napicia się z nimi wódki.

Tekst został opublikowany w piśmie Sztuka i Dokumentacja nr 9 (2013).


RestauracjaEuropa3 RestauracjaEuropa4

13th International Performance Art Festival Interakcje (Piotrkow Trybunalski + Warsaw / Bielsko-Biala / Krakow)

One needs to admit that all in all, Interakcje was a very successful festival not only because of the high artistic level, and the opportunity to see a lot of the artists in Poland for the first time, but also because of the occasions that artists and spectators had to socialize. Each festival is not only an opportunity to meet with the audience but also with ones’ friends and this aspect is never neglected in Piotrkow Trybunalski. It is also worth mentioning that also the audience in Piotrkow, part of which may not be necessarily considered particularly cultured, respected the artists work. Two days after the festival when Boris Nieslony (Germany) performed at the opening of the Museum of Contemporary Art Krakow (MOCAK) the artist had to struggle for attention among chatting and laughing crowds.

The entire text was published at: http://livinggallery.info/text/interakcje